Khám Phá Kho Tàng “Cổ Văn Việt Nam” Của NXB Tân Việt: Những Bản Chú Giải Tinh Hoa Của Trần Trọng Kim & Bùi Kỷ

Người xưa có câu: “Văn dĩ tải Đạo”. Văn chương không chỉ là những con chữ vô tri, mà là con thuyền chở đạo lý, là hồn cốt của cả một dân tộc. Trước khi nền văn học hiện đại hình thành, cha ông ta đã để lại một kho tàng văn học chữ Nôm và chữ Hán khổng lồ. Nhưng làm thế nào để thế hệ hậu sinh, những người chỉ biết chữ Quốc ngữ, có thể hiểu và cảm thụ được vẻ đẹp ấy?

Câu trả lời nằm ở những bộ sách giáo khoa, những công trình khảo cứu công phu của các bậc đại nho giai đoạn đầu thế kỷ 20. Và tiêu biểu nhất trong số đó chính là “Tủ Sách Cổ Văn Việt Nam” của Nhà Xuất Bản Tân Việt.

Nhìn vào bộ sưu tập sách giấy đen nhuốm màu thời gian mà Nhà Sách Tuấn Ninh đang lưu giữ (như trong ảnh), chúng ta không khỏi xúc động. Đây không đơn thuần là những cuốn sách cũ, mà là “bộ gen” văn hóa của người Việt, được gìn giữ qua bao thăng trầm lịch sử. Hãy cùng chúng tôi lật giở từng trang sách quý này để thấy được tầm vóc của tiền nhân.

NXB Tân Việt & Sứ Mệnh “Quốc Ngữ Hóa” Di Sản Hán Nôm

Trước khi đi vào chi tiết từng cuốn sách, cần phải khẳng định vị thế của NXB Tân Việt. Cùng với Hàn Thuyên, Mai Lĩnh hay Vĩnh Thịnh, Tân Việt là một trong những “cây đại thụ” của ngành xuất bản Việt Nam (hoạt động mạnh cả ở Hà Nội trước 1954 và Sài Gòn sau 1954).

Điểm đặc sắc nhất của Tân Việt chính là mảng Sách Giáo Khoa và Cổ Văn. Họ không in sách giải trí đơn thuần, họ in sách để “dạy người”. Những cuốn sách bìa vàng, trình bày giản dị, trang trọng trong ảnh chính là những giáo trình văn học chuẩn mực nhất mà các trường trung học ngày xưa sử dụng để giảng dạy.

Người biên soạn (Khảo đính/Chú giải) cho tủ sách này đều là những tên tuổi lẫy lừng: Trần Trọng Kim, Bùi Kỷ, Ôn Như Hầu, Đinh Gia Thuyết… Chính sự uyên bác của họ đã biến những tác phẩm Nôm cổ khó hiểu trở nên gần gũi, sáng rõ cho hậu thế.

Phân Tích Chi Tiết Bộ Sưu Tập Cổ Văn Việt Nam của NXB Tân Việt 

Dựa vào bức ảnh thực tế tại kho sách Tuấn Ninh, chúng ta có thể chia bộ sưu tập này thành 4 nhóm chủ đề lớn:

Nhóm 1: Những Kiệt Tác Truyện Thơ Nôm Bất Hủ

Đây là những tác phẩm đỉnh cao của văn học trung đại Việt Nam, được NXB Tân Việt in ấn rất cẩn thận.

• Truyện Thúy Kiều (Nguyễn Du): Trong ảnh là cuốn Truyện Thúy Kiều do Bùi Kỷ và Trần Trọng Kim hiệu khảo. Đây được giới chuyên môn đánh giá là bản Kiều hay nhất, chuẩn nhất trong lịch sử. Hai cụ đã so sánh các bản khắc in cũ, loại bỏ những câu thơ tam sao thất bản, và đưa ra những lời chú giải điển tích cực kỳ tinh tế. Sở hữu bản Kiều Tân Việt này là sở hữu một “khuôn vàng thước ngọc”.

• Lục Vân Tiên (Nguyễn Đình Chiểu): Cuốn sách kể về đạo lý làm người “Trai thời trung hiếu làm đầu / Gái thời tiết hạnh làm câu trau mình”. Bản in của Tân Việt thường giữ nguyên được phương ngữ Nam Bộ đặc trưng của cụ Đồ Chiểu, không bị lai tạp như các bản in sau này.

• Chinh Phụ Ngâm Khúc (Đặng Trần Côn – Đoàn Thị Điểm): Tác phẩm bi tráng về nỗi lòng người vợ lính. Trong bản in này, Tân Việt thường in kèm cả nguyên tác chữ Hán của Đặng Trần Côn để độc giả so sánh, thấy được tài năng dịch thơ lục bát thần sầu của Đoàn Thị Điểm (hoặc Phan Huy Ích).

• Cung Oán Ngâm Khúc (Nguyễn Gia Thiều): Tiếng lòng ai oán của người cung nữ. Sách Tân Việt chú giải rất kỹ các từ ngữ cung đình, giúp người đọc hiểu sâu về chế độ phong kiến xưa.

Nhóm 2: Truyện Nôm Khuyết Danh & Bình Dân

Bên cạnh văn học bác học, Tân Việt cũng lưu giữ những truyện Nôm khuyết danh (Vô Danh Thị) mang đậm màu sắc dân gian:

• Quan Âm Thị Kính: Vở chèo kinh điển về nỗi oan của Thị Kính và hành trình tu hành đắc đạo. Sách không chỉ in lời thoại mà còn chú giải về bối cảnh văn hóa làng xã Việt Nam.

• Bích Câu Kỳ Ngộ: Câu chuyện tình lãng mạn mang màu sắc Đạo giáo giữa chàng Tú Uyên và nàng tiên Giáng Kiều trong tranh. Đây là tác phẩm ca ngợi vẻ đẹp của Thăng Long – Hà Nội xưa với những địa danh như Hồ Tây, Bích Câu đạo quán.

• Truyện Phan Trần & Nhị Độ Mai: Những câu chuyện tình yêu trắc trở nhưng kết thúc có hậu, đề cao sự thủy chung và hiếu nghĩa. “Làm trai biết truyện Phan Trần / Mới là biết được nếp ăn ở đời”.

Nhóm 3: Văn Học Giáo Huấn & Đạo Đức (Sách dạy làm người)

Đây là mảng sách giáo khoa đạo đức đặc trưng của người xưa, dạy về Tam cương ngũ thường:

• Gia Huấn Ca (Nguyễn Trãi): Những lời răn dạy về cách ứng xử trong gia đình, cách dạy con, cách đối nhân xử thế. Dù xã hội thay đổi, những giá trị cốt lõi trong cuốn sách này vẫn còn nguyên giá trị.

• Nhị Thập Tứ Hiếu (Lý Văn Phức): 24 tấm gương hiếu thảo cảm động trời xanh. Bản của Tân Việt in thơ song thất lục bát rất dễ thuộc, dùng để dạy trẻ em đạo hiếu ngày xưa.

• Nữ Tú Tài & Bần Nữ Than: Những tác phẩm đề cao phẩm hạnh và nghị lực của người phụ nữ trong xã hội cũ.

Nhóm 4: Văn Học Trào Phúng & Ngụ Ngôn

Cha ông ta cũng rất hài hước và thâm thúy. Tân Việt đã tuyển chọn những tác phẩm trào phúng xuất sắc:

• Lục Súc Tranh Công: Cuộc tranh luận giữa 6 con vật nuôi (Trâu, Chó, Ngựa, Dê, Gà, Lợn). Mượn chuyện vật để nói chuyện người, phê phán thói đời tị nạnh, kèn cựa công lao.

• Truyện Trê Cóc: Vụ kiện tụng ồn ào giữa nhà Trê và nhà Cóc. Một bức tranh biếm họa về chốn quan trường tham nhũng, xử kiện dựa trên đồng tiền ngày xưa.

• Sãi Vãi (Nguyễn Cư Trinh): Tác phẩm văn học miền Nam hiếm hoi, mượn lời đối đáp giữa ông Sãi và bà Vãi để châm biếm thói hư tật xấu và lồng ghép tư tưởng Phật giáo.

3. Tại Sao Những Cuốn “Sách Giáo Khoa Tân Việt” Này Lại Quý Hiếm?

Nhiều người hỏi Tuấn Ninh: “Sách này giấy đen, bìa đơn giản, sao lại đắt hơn sách bìa cứng bây giờ?”. Câu trả lời nằm ở 3 yếu tố:

1. Giá trị học thuật của “Bản Chú Giải”: Sách Cổ văn ngày nay tái bản rất nhiều, nhưng đa phần đều dựa trên nền tảng chú giải của các bản Tân Việt này. Các học giả như Đinh Gia Thuyết, Phạm Văn Luật hay Ôn Như Hầu đã làm việc cực kỳ nghiêm túc. Họ tra cứu từng điển tích Trung Hoa, giải nghĩa từng từ cổ mà ngày nay chúng ta đã quên mất. Đọc bản gốc Tân Việt, bạn sẽ tiếp thu được kiến thức “nguyên bản” nhất, không bị sai lệch qua các lần sao chép sau này.

2. Chất liệu giấy và kỹ thuật in: Những cuốn sách trong ảnh được in trên chất liệu giấy đặc trưng của thập niên 50-60 (giấy bổi hoặc giấy ngà). Loại giấy này xốp, nhẹ, có mùi thơm đặc trưng của sách cũ. Font chữ in là loại chữ chì (typo) sắc nét, mang vẻ đẹp cổ điển, trang nhã (Vintage) mà kỹ thuật in offset hiện đại không tái tạo được.

3. Dấu ấn của một nền giáo dục: Bộ sách này từng là sách gối đầu giường của các cô cậu học trò trường Bưởi, trường Đồng Khánh, Petrus Ký… Sở hữu trọn bộ “Cổ Văn Tân Việt” là sở hữu lại ký ức của một thời kỳ giáo dục coi trọng Tiên Học Lễ – Hậu Học Văn.

4. Bảo Quản & Sưu Tầm: Lời Khuyên Từ Nhà Sách Tuấn Ninh

Nhìn vào tình trạng sách trong ảnh, có thể thấy chủ nhân cũ đã giữ gìn rất cẩn thận (nhiều cuốn còn có bọc nilon bảo vệ). Tuy nhiên, với tuổi đời trên dưới 60 năm, giấy đã bắt đầu giòn.

Nếu bạn đang sở hữu những cuốn tương tự, Nhà Sách Tuấn Ninh khuyên bạn:

• Tránh ẩm tuyệt đối: Giấy sách Tân Việt rất hút ẩm. Hãy để trong tủ kính có hạt chống ẩm.

• Không mở quá mạnh: Gáy sách ngày xưa đóng bằng ghim hoặc keo nhiệt cũ, rất dễ bung nếu bẻ gáy sách 180 độ.

• Sử dụng túi bảo vệ: Tốt nhất nên bọc từng cuốn trong túi PP chuyên dụng (như trong hình) để tránh bụi và côn trùng.

5. Kết Luận: Nơi Lưu Giữ Hồn Cốt Cổ Văn

Giữa thời đại 4.0 xô bồ, việc tìm đọc lại Bích Câu Kỳ Ngộ hay Lục Súc Tranh Công qua những trang sách cũ là một nốt trầm quý giá. Nó giúp ta sống chậm lại, hiểu thêm về cái hay, cái đẹp trong ngôn ngữ Tiếng Việt của cha ông.

Bộ sách “Cổ Văn Việt Nam – NXB Tân Việt” mà bạn đang thấy không chỉ là tài sản vật chất, nó là di sản tri thức.

Nếu bạn đang có nhu cầu tìm mua những cuốn còn thiếu để hoàn thiện bộ sưu tập, hoặc muốn nhượng lại những cuốn sách Cổ văn quý hiếm (trước 1975, sách Hán Nôm…), hãy liên hệ ngay với Nhà Sách Tuấn Ninh.

Chúng tôi tự hào là đơn vị:

• Am hiểu sâu sắc: Phân biệt rõ các bản in Tân Việt, Khai Trí, Vĩnh Thịnh, Hàn Thuyên.

• Định giá chính xác: Dựa trên độ hiếm, tên tuổi người chú giải và tình trạng sách.

• Trân trọng sách cũ: Cam kết đưa sách đến tay những người thực sự biết nâng niu.

LIÊN HỆ VỚI CHUYÊN GIA SÁCH CỔ:

• Hotline/Zalo (Tư vấn 24/7): 0919 741 657 (Mr. Tuấn Ninh)

• Website: https://muasachcu.com.vn/

• Địa chỉ:

  • Cơ sở 1: Số 1130 Đường Láng – Đống Đa – Hà Nội

  • Cơ sở 2: Số 153 Giáp Nhất – Nhân Chính – Thanh Xuân

  • Cơ sở 3: Số 87 Giảng Võ – Ba Đình

  • Cơ sở 4: Số 20 Phan Đình Phùng – Ba Đình

Nhà Sách Tuấn Ninh – Giữ lửa văn chương, kết nối tri thức!

Đọc ngay:

>> Top 5 Dòng “Nội San” & Tài Liệu Chiến Khu (1945-1975) Cực Hiếm

>> TOP 5 Yếu Tố Quyết Định Giá Trị Sách Cũ: Làm Sao Để Bán Được Giá Cao Nhất?

>> Thu Mua Sách Cũ Tại Đống Đa: Gọi Là Có Mặt Ngay (Ngay 1130 Đường Láng)