8 Cách Bảo Quản Truyện Tranh Cũ 9x | Chia Sẻ Từ Nhà Sách Tuấn Ninh

Đối với dân sưu tầm (Collector), việc săn được một bộ truyện tranh 9x đời đầu như Dũng Sĩ Hesman hay Đô rê mon 1992 đã khó, nhưng việc giữ cho chúng “sống sót” qua hàng chục năm tại khí hậu nóng ẩm của Việt Nam còn khó hơn gấp bội.

Chắc hẳn không ít lần bạn “khóc thét” khi lôi bộ truyện quý trong tủ ra và thấy chúng bị mối xông nát gáy, bìa sách bị dính chặt vào nhau, hay những trang giấy đen ngày xưa giờ đã giòn tan, chạm nhẹ là vỡ vụn. Đó là “cơn ác mộng” tàn phá những ký ức vô giá.

Với 25 năm kinh nghiệm tiếp xúc, lưu trữ và bảo quản hàng tấn sách cũ tại Hà Nội, hôm nay Nhà Sách Tuấn Ninh sẽ chia sẻ 8 “bí kíp” sống còn để bảo vệ bộ sưu tập của bạn khỏi kẻ thù thời gian.

Đâu là “kẻ thù” của truyện tranh cũ?

Trước khi đi vào giải pháp, bạn cần biết tại sao sách lại hư hại. Với dòng truyện tranh giấy đen (giấy rơm) những năm 90, kẻ thù chính là:

1. Độ ẩm: Độ ẩm > 65% kích thích nấm mốc và làm giấy bị nhũn.

2. Axit (Lignin): Giấy đen ngày xưa chứa nhiều Lignin. Theo thời gian, chất này tự oxy hóa làm giấy chuyển sang màu vàng sậm và trở nên giòn.

3. Côn trùng: Mối, mọt, bọ bạc (Silverfish) coi giấy cũ là món ăn khoái khẩu.

4. Ánh sáng: Tia UV làm bay màu bìa và đẩy nhanh quá trình lão hóa giấy.

Dưới đây là 8 bước để ngăn chặn những “kẻ thù” này:

1. Sử dụng túi bọc chuyên dụng (Túi OPP)

Đây là lớp áo giáp đầu tiên và quan trọng nhất.

• Tại sao: Túi nilon giúp ngăn bụi, ngăn côn trùng chui vào và hạn chế sự tiếp xúc trực tiếp của giấy với không khí ẩm.

• Cách làm: Sử dụng túi OPP có dán miệng (loại trong suốt, cứng cáp). Hãy chọn kích thước vừa vặn với khổ truyện (thường là khổ 13x19cm cho truyện tranh).

• Lưu ý từ chuyên gia Tuấn Ninh: Không nên dán kín mít hoàn toàn 100%. Hãy đục vài lỗ nhỏ xíu bằng kim ở góc túi để tạo sự thoáng khí, tránh hiện tượng “hấp hơi” làm sách bị ẩm ngược từ bên trong.

2. Kiểm soát độ ẩm và nhiệt độ 

Việt Nam là xứ nhiệt đới, độ ẩm thường xuyên trên 80% – đây là “tử địa” của sách giấy đen.

• Nơi để sách: Tuyệt đối không để sách dưới sàn đất, sát tường (nơi dễ ngấm nước mưa) hoặc trên gác xép quá nóng.

• Xử lý: Nên để sách trong tủ kính hoặc kệ cao, thoáng mát. Nếu có điều kiện, hãy bật điều hòa hoặc máy hút ẩm trong phòng chứa sách vào những ngày trời nồm. Độ ẩm lý tưởng cho sách là khoảng 45% – 55%.

3. “Bảo bối” Hạt chống ẩm (Silica Gel)

Nếu bạn để sách trong tủ kính hoặc thùng nhựa kín, hạt chống ẩm là vật bất ly thân.

• Bạn có thể mua các gói Silica Gel lớn tại các cửa hàng hóa chất hoặc tận dụng gói chống ẩm trong hộp bánh, hộp thuốc.

• Rải đều các gói này vào các góc tủ sách, tủ truyện tranh.

• Quan trọng: Hạt chống ẩm có hạn sử dụng. Khi hạt chuyển từ màu xanh/cam sang màu trong suốt hoặc hồng (tức là đã no nước), bạn cần thay mới hoặc rang khô lại để tái sử dụng. Nếu không thay, chính gói chống ẩm sẽ trở thành nguồn nước làm hỏng sách.

4. Xếp truyện tranh đúng cách: Đứng hay Nằm?

• Xếp đứng: Đây là cách tốt nhất cho đa số truyện tranh. Sách nên được xếp thẳng đứng, vuông góc với mặt kệ. Không nên xếp quá chặt khiến sách bị ép dính, cũng không quá lỏng khiến sách bị nghiêng, cong vẹo cột sống (gáy sách).

• Xếp nằm: Chỉ áp dụng cho những cuốn sách khổ lớn (Artbook) hoặc những cuốn sách quá cũ, gáy đã bị long rời. Nếu xếp nằm, không nên chồng quá cao (quá 10 cuốn), sức nặng sẽ làm hằn vết lên bìa cuốn dưới cùng.

5. Tránh xa ánh nắng mặt trời trực tiếp

Tia cực tím (UV) trong ánh nắng là “sát thủ” tàn bạo nhất với mực in bìa truyện 9x (vốn dĩ mực ngày xưa không bền màu). Chỉ cần phơi nắng 1 tuần, gáy sách của bạn sẽ bạc phếch, mất hết giá trị sưu tầm.

• Hãy đặt tủ sách ở nơi râm mát, tránh cửa sổ hướng Tây. Nếu phòng có nhiều cửa sổ, hãy dùng rèm che chắn kỹ lưỡng.

6. Chống mối mọt: Phòng bệnh hơn chữa bệnh

Một ngày đẹp trời, bạn phát hiện một đường đất nhỏ chạy dọc tủ sách. Xin chia buồn, đàn mối đã “ghé thăm”.

• Biện pháp: Sử dụng Long não (Băng phiến) đặt ở các góc tủ để xua đuổi côn trùng (bọ bạc, gián). Tuy nhiên, mùi băng phiến khá khó chịu và độc hại.

• Giải pháp tự nhiên: Có thể dùng hoa oải hương khô, hạt tiêu đen hoặc vỏ cam phơi khô bỏ vào túi vải treo trong tủ sách. Chúng vừa đuổi côn trùng vừa tạo mùi thơm dễ chịu.

• Thường xuyên kiểm tra tủ sách (ít nhất 1 tháng/lần) để phát hiện sớm dấu hiệu mối mọt.

7. Tuyệt đối KHÔNG dùng băng dính trong để sửa sách 

Đây là sai lầm kinh điển của 90% người chơi sách nghiệp dư. Khi thấy sách rách bìa hoặc bung gáy, các bạn thường lấy băng dính trong (băng keo) dán lại.

• Hậu quả: Sau 1-2 năm, lớp keo của băng dính sẽ chảy ra, ngấm vào giấy tạo thành vết ố vàng loang lổ không thể tẩy xóa. Cuốn sách đó coi như mất 50-70% giá trị.

• Cách đúng: Sử dụng keo sữa (loại dùng cho giấy) để dán gáy. Nếu bìa rách, hãy để nguyên hoặc dùng giấy dó mỏng đệm phía sau, tuyệt đối không dán băng dính lên bề mặt tranh.

8. Vệ sinh tay trước khi đọc

Mồ hôi và dầu tự nhiên trên tay người có chứa axit nhẹ. Khi bạn cầm đọc, lượng dầu này thấm vào giấy, tích tụ lâu ngày sẽ tạo ra các vết ố vàng hình ngón tay ở mép sách.

• Hãy rửa sạch và lau khô tay trước khi lật giở những cuốn truyện tranh quý (“Rửa tay gác kiếm” theo đúng nghĩa đen!). Với những cuốn cực hiếm, dân chuyên nghiệp thậm chí còn đeo găng tay cotton trắng để xem sách.

Lời khuyên dành riêng cho dòng “Truyện Tranh Giấy Đen” (1990 – 1996)

Dòng truyện Dũng sĩ Hesman, 7 Viên Ngọc Rồng, Đô rê mon 92… sử dụng giấy rơm, giấy Bãi Bằng chất lượng thấp. Đặc tính của nó là Giòn và Chua. Dù bạn bảo quản kỹ đến đâu, giấy vẫn sẽ vàng đi theo thời gian – đó là quy luật hóa học. Đừng cố gắng dùng hóa chất tẩy trắng (thuốc tím), nó sẽ làm mủn giấy ngay lập tức. Hãy trân trọng màu vàng đó như “màu của thời gian”, màu của ký ức.

Bạn cảm thấy việc bảo quản quá vất vả?

Sưu tầm sách là một thú chơi tao nhã nhưng cũng tốn rất nhiều công sức và không gian.

• Nếu bạn không có đủ thời gian để chăm sóc chúng?

• Nếu nhà bạn quá ẩm thấp, mối mọt đe dọa bộ sưu tập truyện tranh?

• Hoặc đơn giản là bạn muốn chuyển nhượng lại “trọng trách” gìn giữ này cho người khác?

Hãy liên hệ với Nhà Sách Tuấn Ninh. Chúng tôi có hệ thống kho bãi tiêu chuẩn, quy trình xử lý chống ẩm mốc chuyên nghiệp để lưu giữ những di sản văn hóa này.

Tại sao nên thanh lý sách cũ cho Tuấn Ninh?

1. Thu mua giá cao: Chúng tôi hiểu giá trị của sự gìn giữ. Sách càng đẹp, bảo quản càng tốt, giá càng cao.

2. Đến tận nơi mang đi: Bạn không cần lo đóng gói. Đội ngũ nhân viên sẽ đến tận nhà thu dọn sạch sẽ.

3. Yên tâm trao gửi: Những cuốn sách của bạn sẽ được Tuấn Ninh phục chế (nếu cần) và chuyển đến tay những nhà sưu tầm mới, những người thực sự trân trọng chúng.

ĐỪNG ĐỂ MỐI MỌT ĂN MẤT KÝ ỨC CỦA BẠN!

• Hotline/Zalo thẩm định & Thu mua: 0919 741 657

• Website: https://muasachcu.com.vn/

• Địa chỉ:

  • Cơ sở 1: Số 1130 Đường Láng – Đống Đa – Hà Nội

  • Cơ sở 2: Số 153 Giáp Nhất – Nhân Chính – Thanh Xuân

  • Cơ sở 3: Số 87 Giảng Võ – Ba Đình

  • Cơ sở 4: Số 20 Phan Đình Phùng – Ba Đình

Nhà Sách Tuấn Ninh – Nâng niu từng trang sách cũ!

Đọc ngay:

>> Top 15 Bộ Truyện Tranh 9x Đời Đầu “Huyền Thoại” – Tấm Vé Quay Về Tuổi Thơ Của Thế Hệ 8x, 9x

>> Thanh Lý Truyện Tranh Cũ (Manga, Manhwa): Nơi Nào Thu Mua Giá Cao Nhất?